Waarom Bob Dylan als je ex-lief is

Bob Dylan Nobelprijs Literatuur

Bob Dylan, Liverpool, 1966 – copyright: Barry Feinstein

The times they are a-changing, dat heeft het Nobelprijscomité deze week nog maar eens duidelijk gemaakt. De toekenning van de Literatuurprijs aan Bob Dylan is een vertwijfelde poging van het comité om zijn eigen relevantie op te krikken in een wereld die steeds minder van hoge cultuur wil afweten. Blijkbaar voelt zelfs een onbetwiste, gevestigde waarde als het Nobelprijscomité de noodzaak om hip te doen, om te ‘moderniseren’ en zichzelf te verantwoorden in tijden van groeiend populisme. Het resultaat is dat het Nobelprijscomité zijn relevantie nog meer ondergraaft.

Maar erger nog is dat ook de literatuur plots nog meer onder druk komt te staan. Er is in onze samenleving al een toenemende neiging om literatuur af te doen als iets uit het verleden, iets oubolligs en overbodigs. Door de prijs toe te kennen aan een zanger, heeft het Nobelprijscomité die tendens alleen maar versterkt. Er is een grens overgestoken die nog moeilijk terug te dringen valt. Want hoe ruimer je het begrip literatuur maakt, hoe meer je het devalueert. Dat is in de economie ook zo: hoe groter het aanbod van een bepaald product, hoe kleiner de waarde.

Niemand kan of zal de kunstzinnige waarde en culturele merite van Dylan ontkennen. Maar Dylan een schrijver noemen is een brug te ver. Een roman schrijven vergt nu eenmaal een heel andere inspanning dan een liedje schrijven. Je kan met de beste wil ter wereld een boek van 300 pagina’s niet vergelijken met een album van pakweg 14 nummers. Dat Dylan de Nobelprijs voor Literatuur krijgt, is een aanfluiting van de moeite die schrijvers elke dag leveren om met niets dan woorden een wereld op te roepen die beklijft, begeestert, raakt, ontroert. Dylan heeft tenminste nog muziek om zijn teksten kracht bij te zetten. Vergeet ook niet dat veel auteurs, zeker in Vlaanderen, bijna een hongerloon verdienen met hun boeken en bijgevolg overdag nog een andere job moeten uitoefenen.

De hele polemiek of Bob Dylan de Nobelprijs verdient, is in wezen onzinnig. De kern van de zaak is niet of zijn liedjesteksten/liedjes waardevol genoeg zijn voor zo’n erkenning, maar wel of zijn liedteksten als literatuur bestempeld kunnen worden. Het is een discussie over grenzen.

De hele polemiek of Bob Dylan de Nobelprijs verdient, is in wezen onzinnig. De kern van de zaak is niet of zijn liedjesteksten/liedjes waardevol genoeg zijn voor zo’n erkenning, maar wel of zijn liedteksten als literatuur bestempeld kunnen worden. Het is een discussie over grenzen. In het verleden heeft het Nobelprijscomité nog meer rare keuzes gemaakt bij de toekenning van de Literatuurprijs. Winston Churchill bijvoorbeeld, maar die kreeg de onderscheiding omdat hij boéken, biografieën, geschiedkundige werken, schreef. Ook zijn redevoeringen kunnen, net als de toneelteksten van andere winnaars als Beckett of Fo, vlot gelézen worden.

Bij Dylan ligt dat heel anders. Liedjesteksten leven nu eenmaal bij gratie van de muziek. Het gros van zijn lyrics kan je niet los zien van de muzikale vorm waarin ze gebracht worden. Ze verlenen hun kracht en magie net aan zijn snelle, soms gejaagde gitaarspel, melancholische harmonicariedels en krassende stem. Naakt op papier stellen ze niet zoveel voor. Vaak voelen ze zonder muziek zelfs vreemd en ongemakkelijk aan, alsof je net weer je oude lief tegen het lijf bent gelopen. Er ontbreekt iets, je zegt wel gedag, maar er is niets hartelijks meer in de begroeting. Wat je zegt, zijn maar woorden in de wind.

Zo voelt het ook als een singer-songwriter een literatuurprijs krijgt: geforceerd, ongemakkelijk, ongewenst. Of zou ú het toejuichen als straks een schrijver een muziekprijs wint?

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s